Innovatieaftrek

Bij octrooien kun je de aftrek al toepassen vanaf de indiening van de aanvraag: je hoeft niet te wachten op de toekenning. Voor auteursrechtelijk beschermde software is er geen formele aanvraagprocedure nodig: de aftrek kan onmiddellijk worden toegepast, mits aan alle voorwaarden is voldaan.

Begin idealiter zo'n twee jaar vóór je break-even met de voorbereiding. Historische ontwikkelkosten moeten verplicht in mindering gebracht worden op je toekomstige innovatie-inkomsten, maar kunnen gespreid worden over maximaal 7 jaar. De historische bruto innovatie-inkomsten van die eerdere jaren tellen echter niet mee.

Door vroeg te starten kun je deze kosten gespreid absorberen en voorkom je dat ze je latere voordeel uithollen. Wij bieden fee-modellen aan die rekening houden met deze situatie.

Ja, maar in de praktijk geldt de voorwaarde dat je het aangekochte intellectuele eigendomsrecht zelf geheel of gedeeltelijk moet hebben verbeterd. Puur aangekochte intellectuele eigendom zonder eigen verbetering komt niet in aanmerking. Er moeten "kwalificerende" ontwikkelingsuitgaven zijn.

De nexusbreuk bepaalt welk deel van je netto innovatie-inkomsten in aanmerking komen voor de 85%-vrijstelling.

De formule: Innovatieaftrek = Netto innovatie-inkomsten × 85% × Nexusbreuk.

Hoe meer ontwikkelingsactiviteiten je zelf uitvoert (of laat uitvoeren door onafhankelijke partijen), hoe hoger je voordeel. Ontwikkeling uitbesteed aan verbonden ondernemingen verkleint de breuk. Hetzelfde geldt voor de betaling van licentievergoedingen en vergoedingen voor de aankoop van intellectuele eigendom.

De innovatieaftrek wordt toegepast na de DBI-aftrek (dividenden) en vóór de notionele interestaftrek, de aftrek van vorige verliezen en de investeringsaftrek. Deze volgorde kan een impact hebben op het totale fiscale voordeel. Niet gebruikte innovatieaftrek kan worden overgedragen naar de volgende belastbare tijdperken.

De investeringsaftrek biedt een extra aftrek bovenop de afschrijving van investeringen in vaste activa. Één van de investeringsaftrekken is de "technologieaftrek" voor geactiveerde kosten van onderzoek of ontwikkeling. De investeringsaftrek mag niet verward worden met de innovatieaftrek. De innovatieaftrek is een gedeeltelijke aftrek in de vennootschapsbelasting van de winst die je niet zou hebben gehaald zonder de eigen ontwikkelde kwalificerende technologie. Het zijn twee verschillende maatregelen die je wel kunt cumuleren.

Sinds aanslagjaar 2025 kun je ervoor kiezen om de innovatieaftrek niet te claimen en om te zetten in een niet-terugbetaalbaar belastingkrediet voor innovatie-inkomsten dat je dan op een later moment met de verschuldigde vennootschapsbelasting kan verrekenen. Het bedrag is gelijk aan de niet-afgetrokken aftrek vermenigvuldigd met 25%. Dit kan belangrijk zijn indien je je effectieve belastingvoet op een bepaald niveau wilt houden als groepsvennootschap om bijheffingen in het buitenland te vermijden.

Ja. De innovatieaftrek is perfect combineerbaar met alle andere mogelijke subsidies en fiscale aftrekken en kredieten. De aftrek is ook overdraagbaar naar volgende jaren mocht ze om enige reden niet kunnen worden afgetrokken in het jaar zelf.

Een ruling (voorafgaande beslissing) is een bindende beslissing van de Belgische belastingdienst over hoe de innovatieaftrek op jouw situatie wordt toegepast. Zo een ruling is voornamelijk nuttig om zekerheid te krijgen over de berekeningsmethodiek van de bruto innovatie-inkomsten. De geldigheidsduur is 3 of 5 jaar.

De ruling dekt niet: de beoordeling van softwareontwikkeling door BELSPO, de exacte bedragen van (historische) ontwikkelingskosten en de exacte nexusbreuk. Bepaalde juridische vraagstukken over die aspecten kunnen wel het voorwerp uitmaken van een ruling.

Een ruling inzake innovatieaftrek is nooit verplicht (tenzij in een heel specifiek geval dat bij ons weten nog nooit is voorgevallen). Een ruling is ook niet altijd nuttig. Bij eenvoudige businessmodellen, bijvoorbeeld één softwareoplossing die je in licentie geeft, kan het gerust zonder. Bij intern gebruikte technologie of complexere structuren is een ruling wél aangewezen. Ook bij hoge absolute aftrekbedragen is een ruling aangewezen. Ook als je verantwoording moet afleggen, nu of in de toekomst (bijvoorbeeld bij verkoop van de vennootschap), kan het nuttig zijn om de zegen van de fiscale administratie te hebben. Voordelen: je berekeningsmethode ligt vast en er is minder discussie bij controles. Nadeel: er zijn bepaalde deadlines voor de zgn. prefiling die je niet mag missen.

In de praktijk geldt doorgaans dat een prefilingdossier moet worden opgestart ten laatste één maand voor het einde van het eerste boekjaar waarvoor de ruling wordt gevraagd. Wie de deadline mist, kan een jaar wachten (wat uiteraard een stevige aftrek missen kan betekenen) of met een goed onderbouwd verdedigingsdossier (en dus zonder ruling) toch voor het betreffende boekjaar beginnen toepassen. De opportuniteit van de ene of de andere keuze moet telkens in concreto worden beoordeeld.

Eén van de activiteiten van BELSPO (Belgian Science Policy Office) is om te beoordelen of je activiteiten als onderzoek en ontwikkeling (O&O, O&O) kwalificeren voor fiscale doeleinden. Die beoordeling vindt haar weerslag in een bindend advies. Dat advies is inderdaad bindend voor de belastingdienst, wat het tot een krachtig instrument maakt om je innovatieaftrek inzake software te onderbouwen. Zonder BELSPO-advies mag ook, maar dan kan de fiscus bij controle zelf een bindend advies aan BELSPO vragen met een groter risico dat het advies negatief is.

BELSPO volgt de Frascati handleiding (OESO) en kijkt naar vijf kerncriteria:
1. Nieuwheid — levert het project nieuwe of significant verbeterde oplossingen op?
2. Technische onzekerheid — zijn de uitkomsten niet vooraf voorspelbaar?
3. Complexiteit en experiment — wordt er systematisch getest?
4. Systematische aanpak — is er een gestructureerd plan?
5. Overdraagbaarheid — zijn de resultaten reproduceerbaar?

Onze tool (belspo.alongsight.com) bevat 37 gerichte vragen die de 8 open BELSPO-vragen vertalen naar concrete niet voor interpretatie vatbare deelvragen die voornamelijk polsen naar technische innovatie. Ze maakt een eerste inschatting of je activiteiten als O&O kwalificeren, bewaakt de status van je dossier en garandeert consistentie.

Per intellectueel eigendomsrecht documenteer je de berekening van de netto-inkomsten en de nexusbreuk. Bij je aangifte voeg je de opgave 275 INNO toe. Bewijsstukken moeten beschikbaar zijn voor de fiscus. Als je kan aantonen dat het praktisch onmogelijk is per afzonderlijk intellectueel eigendomsrecht te berekenen, mag je groeperen per type product of dienst.

Het is sterk aanbevolen. Bij een controle moet je kunnen aantonen welke O&O-inspanningen zijn geleverd en welke uitgaven daarvoor gedaan zijn. Tijdregistratie vormt daarbij een essentieel bewijsmiddel voor zowel de nexusberekening als de onderbouwing van je ontwikkelkosten.

De meest voorkomende fouten:
1. Onbekendheid: veel founders en accountants kennen de maatregel niet
2. Verwarring met de investeringsaftrek
3. Verkeerde berekening: volledig verkeerde of al te gunstige methodiek gebruiken, geen rekening houden met kosten betaald aan managementvennootschappen van aandeelhouders, geen rekening houden met de herinvesteringsverplichting bij verkoop van intellectuele eigendom. Tot slot: vergeten of bewust nalaten om een bindend advies van BELSPO te vragen.
4. Ruling ongeldig maken door de aangifte in te dienen vóór ontvangst van de definitieve ruling. Dit gebeurt ontstellend vaak.

Bij octrooien kun je de aftrek al toepassen vanaf de indiening van de aanvraag: je hoeft niet te wachten op de toekenning. Voor auteursrechtelijk beschermde software is er geen formele aanvraagprocedure nodig: de aftrek kan onmiddellijk worden toegepast, mits aan alle voorwaarden is voldaan.

Ook inkomsten uit een SaaS-model (Software-as-a-Service) komen in aanmerking, evenals vergoedingen voor implementatie, onderhoud, helpdesk en abonnementsformules.

Ook intellectuele eigendom die je van derden hebt verworven kan in aanmerking komen. In de praktijk is hier wel vereist dat je die zelf verder ontwikkelt. Daar mogen ook derde partijen bij helpen. Enkel in de mate dat je de aangekochte IE verbetert, krijg je zelf innovatieaftrek. Puur aangekochte IE of IE die in licentie wordt gehouden zonder eigen verbetering kwalificeert in de praktijk niet.

Bovendien kwalificeert ook software die puur intern wordt gebruikt, bijvoorbeeld om bedrijfsprocessen te optimaliseren of productie aan te sturen. Je hoeft de software dus niet extern te commercialiseren om van het voordeel te genieten.